O autorze
Mając świadomość zagrożeń związanych ze sprzedażą suplementów i produktów leczniczych przez osoby nieposiadające wiedzy na ich temat, widząc, że na stacjach benzynowych czy w marketach opakowania z tabletkami leżą koło chemii gospodarczej albo co gorsze tuż obok słodyczy, po które sięgają dzieci, a w kioskach są wystawione na szkodliwe dla nich działanie promieni słonecznych, nie możemy być obojętni. Powinniśmy wszyscy zastanowić się nad tą sytuacją.

Każdy lek ma swoje miejsce

Odpowiedzialność farmaceuty za sposób przechowywania leków kończy się z chwilą, gdy pacjent opuszcza aptekę
Odpowiedzialność farmaceuty za sposób przechowywania leków kończy się z chwilą, gdy pacjent opuszcza aptekę thinkstockphotos.com
Farmaceutów nie trzeba przekonywać, że od sposobu przechowywania leków zależą ich właściwości, to oni bowiem najgłośniej protestują przeciwko sprzedaży produktów leczniczych w każdym z tych miejsc, w których nikt nie dba o właściwą temperaturę czy wilgotność pomieszczeń.

Właściwe przechowywanie produktów leczniczych oznacza przestrzeganie rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie podstawowych warunków prowadzenia apteki.



Co mówi prawo?

Dokument ten szczegółowo określa między innymi warunki przechowywania produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz sporządzania leków recepturowych i aptecznych, także sposób prowadzenia dokumentacji kupowanych, sprzedawanych i sporządzanych produktów leczniczych.

Rozporządzenie mówi jednak i o sprawach tak podstawowych, jak konieczność przechowywania w aptece leków w sposób gwarantujący zachowanie ich jakości. Wymaga to pomieszczeń czystych, suchych, odpowiednio wentylowanych, w których przechowywane produkty zabezpieczone są przed działaniem promieni słonecznych.

Przechowywanie leków wymaga więc staranności, zabezpieczenia przed zakurzeniem, zabrudzeniem i zniszczeniem. Leki nie mogą bezpośrednio dotykać ścian i podłóg w miejscu składowania.

Oddzielnie należy przechowywać leki gotowe do stosowania wewnętrznego oraz leki do stosowania zewnętrznego. Szczególne wymagania stosuje się wobec środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów grupy I-R; w ich przypadku stosuje się dodatkowo przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Warto też dodać, że surowce farmaceutyczne przeznaczone do sporządzania leków recepturowych i aptecznych należy przechowywać w opakowaniach fabrycznych bądź naczyniach czytelnie i trwale oznaczonych, odpowiadających ich właściwościom i zabezpieczonych przed wpływem światła, kurzu i przenikaniem zapachu.

W pomieszczeniach, w których produkty lecznicze są przechowywane, obok właściwej temperatury powinna być też zapewniona właściwa wilgotność (do 70 proc.). Muszą być one wyposażone w termometr i higrometr, a odczyty z nich dokonywane powinny być zapisywane co najmniej dwa razy dziennie w zeszycie kontroli. Zarówno termometr, jak i higrometr powinny mieć przebadaną precyzję i dokładności pomiarów. Wszelkie zapisy dotyczące przechowywania leków powinny być przedstawiane kontrolującym aptekę inspektorom farmaceutycznym; ponieważ to na farmaceucie ciąży dowiedzenie, że przechowywał leki we właściwych warunkach, prowadzenie takich zapisów może skutecznie chronić jego interesy. Oczywiście, monitorowana powinna być również temperatura w lodówkach.

Co zaleca producent?

Druga kwestia to przestrzeganie zaleceń wytwórców leków co do sposobu ich przechowywania. A to wymaga systematycznego powracania do ulotek, bo producent mógł zmienić swoje zalecenia w tym względzie.

Przechowywanie leków we właściwych warunkach ułatwia wydzielenie w szafkach półek lub całych szafek dla grup leków – osobno do stosowania wewnętrznego i zewnętrznego. Znaleźć się w nich powinny wszystkie produkty, które wymagają temperatury pokojowej, a więc od 15 do 25 stopni Celsjusza. Jednocześnie wyznacza to widełki, w jakich utrzymywana powinna być stale temperatura w aptece; nigdy nie powinna spaść poniżej 15 stopni ani przekroczyć 25 stopni. Zimą wymaga to odpowiedniego ogrzewania pomieszczeń, latem może oznaczać potrzebę ich klimatyzowania.

Również w przypadku leków, które muszą być przechowywane w lodówkach (w temperaturze 2 – 8 stopni Celsjusza), należy dokonywać pewnych podziałów i na przykład szczepionki i insuliny trzymać na środkowej półce w lodówce, co zapewnia największą stabilność temperatury.

Odpowiedzialność farmaceuty za sposób przechowywania leków kończy się z chwilą, gdy pacjent opuszcza aptekę. Jednak jeśli kupił produkt wymagający tzw. zimnego łańcucha dystrybucyjnego, a więc na przykład szczepionkę, która powinna być przechowywana w lodówce, należałoby wydać pacjentowi lek w opakowaniu termoizolacyjnym z zapisaną datą i godziną wydania z apteki. Oczywiście, na nic zda się to opakowanie, jeśli pacjent będzie przez kolejne dwa dni woził je w samochodzie, jednak jeśli postąpi zgodnie z pouczeniem farmaceuty, lek nie zostanie poddany oddziaływaniu zbyt wysokich temperatur, a tym samym jego właściwości nie zostaną zmienione.
Trwa ładowanie komentarzy...